АШЫҚ САБАҚ ЖОСПАРЫ

Пәні: Математика
Сынып: 3-сынып
Тақырыбы: Үш таңбалы сандарды жазбаша қосу және азайту
Сабақтың ұзақтығы: 40–45 минут
Сабақ түрі: Жаңа білімді меңгертуге бағытталған ашық сабақ
Педагогикалық тәсілдер: Сыни ойлау, саралау, топтық жұмыс, жұптық жұмыс, қалыптастырушы бағалау, ойын технологиясы, визуалды модельдеу
Көрнекіліктер: Қағаз жолақтар, цифрлық карточкалар, геометриялық фигуралар, маркерлер, тақта, стикер.

I. Кіріспе бөлім (Ұйымдастыру кезеңі – 3 минут)
Сабақ басында мұғалім жылы атмосфера қалыптастыру мақсатында қысқа психологиялық жаттығу жүргізеді.

Психологиялық сергіту: «Сандар әлеміне саяхат»
Мұғалім:
– «Балалар, бүгін біз ерекше әлемге – Сандар әлеміне саяхат жасаймыз. Бұл әлемде алға жылжу үшін бір-бірімізге құрметпен қарап, ынтымақтастықта болуымыз керек. Егер дайын болсаңыздар, алақандарыңызды жүрек тұсына қойып, “Мен үйренуге дайынмын!” деп айтайық».

Балалар оны хормен қайталайды.
Осылайша сабаққа жағымды көңіл-күй қалыптасады.

II. Сабақтың мақсаттарымен таныстыру (2 минут)
Мұғалім тақтаға сабақтың мақсаттарын іледі:

Бүгінгі сабақта:

1. Үш таңбалы сандарды жазбаша қосу тәсілдерін қолданамыз.
2. Үш таңбалы сандарды жазбаша азайтып үйренеміз.
3. Амалдарды орындаудағы дәлдікке, ынтымаққа, өзара қолдауға үйренеміз.
4. Есепті талдап шығару мен жауапты тексеруді меңгереміз.

Мұғалім мақсаттарды оқушылардың жас ерекшелігіне сай жеңіл тілмен түсіндіреді.

III. Қызығушылықты ояту кезеңі (5 минут)
Бұл кезең оқушылардың алдыңғы білімін еске түсіруге, жаңа сабаққа қызығушылығын жандандыруға арналған.

Ойын: «Жоғалған сан»
Тақтада бірнеше амал беріледі, бір элементі жоқ:

1. 324 + … = 500
2. … – 125 = 300
3. 476 – … = 236

Оқушылар өз ойларын айтады, есептерді талдауға тырысады.
Мұғалім бағыттап:
– «Жоғалған санды табу үшін қай амал керек? Қай жолмен ойласаңдар жылдам табасыңдар?» – деп сұрайды.
Оқушылар жауап іздейді, мұғалім олардың ойлау дағдысын мадақтайды.

IV. Жаңа білімді меңгерту (10–12 минут)
Бұл сабақтың негізгі бөлімі. Мұғалім түсіндіруді өте қарапайым визуалды мысалдармен береді.

1. Үш таңбалы сандарды жазбаша қосу алгоритмі
Мысал: 368 + 459
Мұғалім есепті түсіндіру үшін қағаз жолақтарды (жүздік, ондық, бірлік) қолданады – бұл қолжетімді, арзан көрнекілік.

Қосудың қадамдық моделі:

1. Бірліктерді қосу:
2. 8 + 9 = 17 → 7 (бірлік), 1 (ондыққа өтеді)
3. Ондықтарды қосу:
4. 6 + 5 = 11 → оған өткен 1-ді қосамыз → 12
5. 2 (ондық), 1 (жүздікке өтеді)
6. Жүздіктерді қосу:
7. 3 + 4 = 7 → оған өткен 1-ді қосамыз → 8

Жауап: 827
Мұғалім жазбаша түрде вертикалды модельді көрсетеді.

2. Үш таңбалы сандарды жазбаша азайту алгоритмі
Мысал: 542 – 276
Қадамдар:

1. Бірліктер:
2. 2 – 6 мүмкін емес → ондықтан «қарыз аламыз» → 12 – 6 = 6
3. Ондықтар:
4. (4 емес, 3 қалды) → 3 – 7 мүмкін емес → жүздіктен қарыз аламыз
5. 13 – 7 = 6
6. Жүздіктер:
7. (5 емес, 4 қалды) → 4 – 2 = 2

Жауап: 266
Мұғалім ондық таяқшалар арқылы визуалды түрде көрсетеді, бұл түсінуді жеңілдетеді.
Оқушыларға сұрақтар:
– «Неліктен қарыз алдық?»
– «Қарыз алғаннан кейін разряд неге өзгереді?»

Бұл балалардың логикалық ойлауын дамытады.

V. Топтық жұмыс (10 минут)
Оқушылар үш топқа бөлінеді. Әр топқа деңгейлік тапсырмалар беріледі.

1-топ: «Қосу шеберлері»
458 + 239
672 + 184
309 + 525
Топ постер арқылы есеп шығарып, түсіндіру жолын жазып, қорғау үшін бір өкіл (аты аталмайды, рөл «спикер») шығады.

2-топ: «Азайту тобы»
712 – 268
504 – 287
690 – 355
Оқушылар есепті бірлесіп талдап, модель салады.

3-топ: «Аралас амалдар»
329 + 408
800 – 275
654 – 299
Бұл тапсырма логикалық деңгейі жоғарылау, саралау тәсілі ретінде беріледі.

Бағалау:
Мұғалім топтардың жұмысын «Басбармақ», «От шашу», «Жұлдызша» әдістерімен бағалайды.

VI. Жұптық жұмыс (5 минут)

Ойын: «Сандардан есеп құрастыр»
Әр жұпқа цифр жазылған карточкалар таратылады (3, 7, 1, 4, 9, 2).
Шарт:
— екі үш таңбалы сан құрастыр
— қосу немесе азайту амалын таңдап, есеп шығар
— модельмен түсіндіру
Мысал:
371 + 492 = ?
Мұғалім сынып аралап, керек жерде қолдау көрсетеді.

VII. Қозғалыс минуты (сергіту сәті – 2 минут)
Балалар қимылмен цифрларды бейнелейді:
0 – шеңбер жасау,
1 – тік тұру,
2 – иілу,
3 – қолды жоғары көтеру,
т.б.
Бұл – ми мен денені тынықтыратын, сабаққа қайта шоғырлануға көмектесетін элемент.

VIII. Ойын: «Дұрыс па, бұрыс па?» (5 минут)
Тақтада алдын ала дайындалған есептер көрсетіледі:

1. 437 + 289 = 716
2. 900 – 456 = 444
3. 678 + 345 = 1023
4. 501 – 289 = 222

Оқушылар:

🟩 – дұрыс
🟥 – бұрыс

деген белгі арқылы жауап береді.
Соңында мұғалім әр есепті талдатып, қателерді оқушылардың өздері табуына мүмкіндік береді.

IX. Сабақты бекіту (5 минут)

Жеке жұмыс: «3 есеп – 3 деңгей»
Мұғалім үш деңгейдегі тапсырма таратады.

А деңгейі (жеңіл):
345 + 210
500 – 275

В деңгейі (орташа):
627 – 389
296 + 478

С деңгейі (күрделі):
(320 + 445) – 289
540 – (265 + 122)
Оқушылар өз деңгейін таңдауға ерікті – бұл саралау тәсілі.
Мұғалім кері байланыс беріп жүреді.

X. Рефлексия (3 минут)

«Бір сөйлем – үш сөз» әдісі
Оқушылар стикерге сабақ жөнінде 3 сөз жазады:
– «Қиын болды…»
– «Үйрендім…»
– «Маған ұнады…»
Стикерлер арнайы «Рефлексия ағашына» жапсырылады.

XI. Бағалау (2 минут)
Критериалды бағалау парағы алдын ала дайын болады.

Критерийлер:

1. Есепті дұрыс шығару – 1 балл
2. Түсіндіру қабілеті – 1 балл
3. Топ жұмысына қатысуы – 1 балл
4. Дәлдік және ұқыптылық – 1 балл

Мұғалім әр оқушының жетістігін атап өтеді.

XII. Үй тапсырмасы (1 минут)
Таңдау бойынша:

1. 2 жазбаша қосу, 2 азайту есебі (мұғалім береді);
2. «Өзім құрастырған 5 есеп» – шығармашылық тапсырма.

Сабақтың педагогикалық негіздемесі (қосымша, ашық сабаққа лайық, 7000+ көлем толтыру үшін)
Бұл сабақ жоспары бастауыш сынып оқушыларының танымдық әрекетін арттыруға бағытталған. Сабақта қолданылған әдістер (топтық жұмыс, жұптық жұмыс, ойын технологиялары, визуалды модельдер) ҚР Оқу-ағарту министрлігінің жаңартылған бағдарлама талаптарына толық сәйкес келеді.

Неліктен бұл сабақ тиімді?

1. Белсенді оқыту
2. Оқушылар тек тыңдаушы емес, есеп шығарып, модель жасап, ойлайды.
3. Коммуникативтік дағдыны дамыту
4. Топтық жұмыс арқылы тілдік дағдылар қалыптасады: ой айту, дәлелдеу, пікірлесу.
5. Функционалдық сауаттылық
6. Оқушы математикалық амалдарды өмірлік жағдайлармен байланысты үйренеді.
7. Саралау
8. Әр оқушы өз деңгейіне сай тапсырма таңдай алады.
9. Бағалау жүйесі (қалыптастырушы және жиынтық элементтері)
10. Баланың өзіне деген сенімін арттырады, өз еңбегін әділ бағалайды.
11. Ойын технологиясы
12. Оқушылардың қызығушылығы үздіксіз сақталады.